حضانت فرزند

کودکان ساده‌ ترین و بی دفاع ترین افراد جامعه می‌باشند، به همین دلیل برای رشد ملزم به مراقبت‌های اشخاصی در چارچوب خانواده هستند. رشد شخصیتی و عقلی هر کودک در چارچوب محلی امن به نام خانواده شکل می‌گیرد. همچنین به علت بی دفاع بودن آن‌ها قانون برایشان مواد قانونی در باب شرایط حضانت فرزند در نظر گرفته است. برای مثال مواد ۴۰ و ۴۷ قانون حمایت خانواده در خصوص حضانت فرزند.

حضانت فرزند پس از طلاق زوجین
پس از طلاق زوجین، اولویت حضانت فرزندان (دختر، پسر) تا هفت سالگی بر عهده‌ ی مادر خواهد بود. پس از هفت سالگی حضانت فرزندان بر عهده‌ی پدر خواهد بود. در صورتی که نزاع و اختلافی بین یکدیگر بر سر فرزندان پیش بیاید، دادگاه به صورت قانونی در مورد حضانت فرزند تصمیم می‌گیرد.

حضانت فرزند پس از طلاق توافقی
با توجه به ماده‌ی ۲۹ قانون حمایت از خانواده، دادگاه مکلف به تصمیم‌ گیری در مورد حضانت فرزندان در هر نوع طلاقی می‌باشد. در صورتی که زوجین طلاق توافقی بخواهند، اگر دختر زیر نه سال و پسر زیر پانزده سال سن داشته باشند، طرفین باید در خصوص حق حضانت، میزان ملاقات طرف مقابل، پرداخت نفقه، میزان پرداخت نفقه توافق کنند.

فوت والدین و حضانت فرزند
در صورتی که یکی از والدین فوت شوند، حضانت با والد زنده خواهد بود. مثلا اگر پدر فرزند فوت شود دادگاه، مادر را دارای صلاحیت لازم بداند فرزند به او داده می‌شود اما در صورت بررسی و عدم صلاحیت مادر حضانت فرزند از او گرفته می‌شود.

حضانت فرزند پسر به مادر بدون تامین نفقه واقعی
مادران، خصوصا مادران ایرانی عواطف و وابستگی شدیدی به فرزندان خود دارند. همچنین زمانی که اختلافات خانوادگی ( زناشویی ) پیش می‌آید در صورتی که پای فرزندانشان در میان باشد سعی به تحمل ناملایمات زندگی می‌کنند، خصوصا اگر بدانند پس از جدایی حضانت فرزندانشان با پدر می‌باشد.
ماده‌ی ۱۱۶۹ قانون مدنی اسبق می‌گوید اگر پدر و مادر زندگی مشترکی نداشته باشند. پسر تا دو سالگی و دختر تا هفت سالگی می‌تواند با مادر زندگی کند و پس از آن پدر می‌تواند فرزند را از مادر بگیرد. البته این نکته حائز اهمیت است که اگر دختر به نه سالگی و پسر پانزده سالگی برسد از حضانت خارج می‌شود و خود شخصا تصمیم می‌گیرد که با کدام یک از والدین خود زندگی کند. بیشترین سختی و مشکلات مادران در گرفتن حضانت فرزند پسر زمانیست که باید پسر خود را پس از دوره‌ی شیرخوارگی به پدر بسپرد.
در سال ۱۳۷۶ اصلاحیه‌ ای ارائه شد که با استناد به آن مادر می‌توانست در صورت اعتیاد پدر به الکل و یا مواد مخدر، فساد، ابتلا به بیماری روانی، ضرب و جرح، قمار و …با ارائه ‌ی مدارک و اثبات آن حضانت فرزند را بر عهده گیرد. یا در برخی موارد مادر ( زن ) برای اخذ حضانت فرزند مجبور به دادن امتیازاتی به پدر ( شوهر ) می‌شد. امتیازاتی مانند: مهریه، اجرت المثل، نفقه و … وی مجبور به صرف نظر و بخشیدن این امتیاز به شوهر خود جهت گرفتن فرزندش می‌شد.
مادر باید امکاناتی کافی برای داشتن فرزند در کنار خود را دارا باشد، همچنین از لحاظ اجتماعی و فرهنگی مصلحت فرزند در زندگی کردن در‌ کنار مادر است زیرا پدر نمی‌تواند به اندازه‌ی مادر در تربیت و پرورش فرزند خود کوشا باشد. حال با توجه به اصلاح ماده‌ی ۱۱۶۹ قانون مدنی که با سعی و تلاش خانم‌های نماینده شکل گرفت و تایید شدن آن توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام، حضانت فرزندان ( دختر، پسر ) تا هفت سالگی با مادر است و پس از آن به پدر واگذار می‌شود، همچنین در صورت عدم صلاحیت ممکن است فرزندان را به پدر نیز واگذار ننماید.

نکاتی در باب حضانت:
• حضانت: حضانت به معنای نگهداری معنوی و مادی و همچنین تربیت و پرورش فرزند می‌باشد.
• زمانی که پسر پانزده ساله شد و به بلوغ رسید می‌تواند شخصا پدر و یا مادر را انتخاب نماید و زندگی کند. در واقع پسر تا هفت سالگی با مادر و تا پانزده سالگی با پدر است و پس از آن، اوست که انتخاب می‌کند در کنار چه شخصی زندگی کند حتی اگر شخص از بستگان وی ( شخص ثالث ) باشد.
• در صورتی که مادر دچار جنون باشد و یا با شخص دیگری ازدواج کند، پدر می‌تواند حضانت وی را از مادر بگیرد. ( ازدواج مادر و باز پس گیری حضانت از وی )مسئله‌ ایست که این روزها به شدت مورد انتقاد قرار می‌گیرد. بیشتر مادرانی که با سختی و مشقت توانسته ‌اند حضانت فرزند خود را بگیرند از ترس اینکه مبادا فرزندانشان از وی جدا شوند ازدواج نمی ‌کنند.
همچنین زن‌های مطلقه‌ای که پس از طلاق با مشکلات زیاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و عاطفی درگیرند و همچنین اداره‌ی زندگی و حضانت یک یا چند فرزند که به خواست خودشان گرفتند مسئولیت بسیار سنگینیست که به تنهایی بر عهده دارند و نمی‌ توانند زندگی مجدد را بخاطر فرزندان آغاز کنند.
اما با توجه به ماده‌ی ۱۱۹۸ قانون مدنی در صورت زنده بودن پدر و یا در نبود وی پدربزرگ موظف به پرداخت نفقه می‌باشند. پدر و یا پدربزرگ باید طبق رای دادگاه نفقه را پرداخت نمایند و در صورتی که از پرداخت نفقه امتناع کنند محکوم به حبس از سه ماه‌ و یک روز تا پنج ماه‌ می‌شوند.
• نفقه طفل: هزینه‌‌ی پوشاک، خوراک، مسکن، اثاث خانه و هزینه‌های تحصیلی و درمانیست.اما این نفقه بسیار پول ناچیزی می ‌باشد زیرا معمولا بین سی تا پنجاه هزار تومان در ماه است که بسیار برای زندگی پولی ناچیزی و غیرمنطقی می‌باشد.
همچنین اصلاحیه ‌ی ماده ۱۱۶۹ را باید مورد انتقاد قرار داد و متناسب با هزینه ‌های امروزی نفقه طفل را تعیین کرد. به همین دلیل این اصلاحیه ( نگهداری فرزند توسط مادر بدون نفقه واقعی ) دارای اشکالاتی است و ستمی بر مادران می‌باشد.

وکیل حقوقی ( حضانت فرزند )
داشتن وکیل می‌تواند به مادران سرزمینمان کمک کند تا بتوانند حضانت فرزندانشان را با ارائه‌ ی مدارک و دلایلی در صورت عدم صلاحیت پدر ( درصورتی که پدر با وجود نداشتن صلاحیت خود را خوب و عالی در دادگاه جلوه داده باشد) اخذ نمایند. همچنین مادر با داشتن وکیل می‌تواند سایر حق‌ها از جمله نفقه، مهریه، اجرت‌ المثل و سایر این‌ها را کسب کند. این وکیل است که با دانش و تبحر خود در این زمینه‌ و ارائه ‌‌ی مشاوره ‌‌هایی می‌تواند طرفین را در جهت حضانت فرزند یاری نماید. در صورت مواجه شدن با این مسائل بهتر است با وکیل متخصص در این زمینه‌ تماس حاصل فرمایید و از ایشان جهت آگاهی بیشتر مشاوره و‌ کمک بگیرید، همچنین با وجود وکیل کارکشته دیگر استرس و نگرانی این که ممکن است حضانت فرزندانتان را نگیرید به سراغتان نمی‌آید.

جمع بندی
حضانت به معنای سرپرستی و نگهداری از لحاظ مادی و معنوی و به طور کلی تربیت و پرورش فرزند می‌باشد.
از آنجایی که کودکان بی دفاع ترین اشخاص در جوامع می ‌باشند قانون موادی را در جهت حفظ و امنیت آن‌ها مقرر کرده است. در گذشته حضانت فرزندان در خصوص پسر تا دو سالگی با مادر و دختر تا هفت سالگی با مادر و از آن پس با پدر بود اما امروز با تصویب قانون جدید فرقی نمی‌کند دختر و یا پسر باشد، حضانت فرزند تا هفت سالگی با مادر و از آن پس بر عهده‌ ی پدر خواهد بود مگر این که عدم صلاحیت پدر و داشتن امکاناتی توسط مادر در دادگاه ثابت شود. همچنین در خصوص طلاق توافقی نیز باید راجع به حق حضانت و میزان ملاقات طرف مقابل و .. به توافق برسند. اگر یکی از والدین فوت شود حضانت در صورت صلاحیت داشتن والد زنده به او داده می‌شود. توصیه ما به شما این است که اگر با این مشکلات مواجه شدید قبل از هر اقدامی با وکیل مجرب در خصوص آن موضوع و یا مسئله مشورت نمایید و در صورت لزوم از او کمک بخواهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست